Ruimtesonde Deep Impact zag komeet Hartley 2 met sneeuwballen gooien

NRC Handelsblad, 20 november 2010

Toen de Amerikaanse ruimtesonde Deep Impact op 4 november langs komeet Hartley 2 scheerde, is hij bijna in een bizarre 'sneeuwstorm' beland. Dat blijkt uit de opnamen die de ruimtesonde naar de aarde heeft gezonden.

Aanvankelijk ging de aandacht van wetenschappers uit naar de 'fonteinen' op de komeet. Vooral aan de beide uiteinden van het kleine, ijzige hemellichaam braken tientallen van deze 'jets' grote hoeveelheden kooldioxide uit. Nadat het contrast was opgevoerd, lieten de opnamen echter nog iets zien: de ruimte rond de komeet glinstert van de brokken ijs of sneeuw, sommige mogelijk zo groot als een basketbal.

Het verschijnsel is nooit eerder gezien. Vóór deze missie hadden ruimtesondes vier andere kometen van nabij bekeken, maar geen ervan was in een wolk van sneeuwballen gehuld. Ook komeet Tempel 1 niet, die eveneens door Deep Impact is bezocht, en dus met dezelfde camera's in beeld is gebracht.

Uit gegevens van de infraroodspectrometer van Deep Impact blijkt dat de uitgestoten ijsbrokken uit bevroren water bestaan. NASA-wetenschappers vergelijken de consistentie ervan met de zeer losse sneeuw die in hooggebergten op aarde wordt aangetroffen. Het lijkt er dus op dat de ruimtesonde geluk heeft gehad toen hij met ongeveer 45.000 kilometer per uur langs de komeet scheerde. Bij die snelheid kan zelfs een pluizige sneeuwbal grote schade aanrichten.

Dat Deep Impact de scheervlucht zonder kleerscheuren heeft doorstaan, duidt erop dat de sneeuwwolk bescheiden van omvang is. Waarschijnlijk verdampen de sneeuwballen al op tientallen kilometers van de komeet - de ruimtesonde kwam niet dichterbij dan 700 kilometer.

De bron van de sneeuwballen zijn misschien die opvallende jets. De stroom van gas, die ontstaat als zonnewarmte ondergrondse voorraden kooldioxide-ijs laat verdampen, kan kennelijk poreuze brokken bevroren water meevoeren.


Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Handelsblad BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.