Ruimtesonde brengt bliksembezoek aan pindavormige komeet

NRC Handelsblad, 6 november 2010

Met een snelheid van ruwweg 45.000 kilometer per uur scheerde de Amerikaanse ruimtesonde Deep Impact afgelopen donderdag op krap 700 kilometer afstand langs de kleine, ijzige kern van komeet Hartley 2. De beelden die de sonde onderweg maakte, tonen een pindavormig object.

Veel meer konden de NASA-wetenschappers er op de persconferentie enkele uren later nog niet van maken. De vorm van de komeet vertelt ons iets, maar ik heb geen idee wát, vatte onderzoekster Jessica Sunshine de collectieve onduidelijkheid samen. De komende weken en maanden zullen de gegevens die Deep Impact heeft verzameld stukje bij beetje worden verwerkt. Interessant zijn vooral de data van de infraroodspectrometer, die meer inzicht moeten geven in de chemische samenstelling van de komeet.

Net als andere kometen bestaat Hartley 2 uit een mengsel van stenig materiaal en allerlei vluchtige stoffen in bevroren toestand. Het grootste deel van zijn bestaan is hij een inerte ijsklomp, maar eens in de 6,5 jaar brengt zijn omloopbaan hem zo dicht bij de zon dat het ijs aan zijn oppervlak deels verdampt. Daardoor ontstaat een omvangrijke atmosfeer van gas en stof rond de komeet, die onder invloed van de zonnewind uitwaaiert tot een lange staart.

De kern van komeet Hartley 2 lijkt nog het meest op een twee kilometer lange pinda. Aan de ruwe uiteinden daarvan zijn tal van 'jets' te zien: fonteinen van stof, waterdamp en andere gassen. Zijn taille ziet er juist opmerkelijk egaal uit en lijkt bedekt te zijn met fijn materiaal dat naar het oppervlak terug gedwarreld is. Naar de oorzaak van deze opmerkelijke tweedeling kan voorlopig alleen worden geraden.

Al eerder was geconstateerd dat de bescheiden afmetingen van de komeet ruimschoots worden gecompenseerd door zijn grote activiteit. Hij stoot niet alleen stof en waterdamp uit, maar ook grote hoeveelheden kooldioxidegas en cyanideverbindingen.

Zo verliest Hartley 2 naar schatting bij elke omloop om de zon een ongeveer 1,5 meter dikke laag materiaal. Bij gelijkblijvende activiteit, en ervan uitgaande dat hij intussen niet verbrokkelt, zal hij op die manier binnen enkele eeuwen uitgeput raken. Maar over het eindstadium van kometen is weinig bekend.

De komende weken zal Deep Impact van steeds grotere afstand nog meer opnamen van komeet Hartley 2 maken.

 

Op dit artikel rust auteursrecht van NRC Handelsblad BV, respectievelijk van de oorspronkelijke auteur.